Majlis Perbandaran Boleh Bertindak ke atas Kenderaan Terbiar di Hartanah Strata — Undang-undang Sudah Membenarkannya

(Gambar dari Facebook Persatuan Pemilik & Peniaga DSH)

Pada 26 Februari 2026, Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan, Datuk Aiman Athirah Sabu, dilaporkan menyatakan di Dewan Rakyat bahawa majlis perbandaran di Semenanjung Malaysia “tidak mempunyai kuasa untuk mengambil tindakan terhadap kenderaan terbiar dalam hartanah strata — melainkan Badan Pengurusan Bersama (JMB) atau Perbadanan Pengurusan (MC) membuat permintaan rasmi”.

Pernyataan ini telah tersebar luas dalam liputan media dan perbincangan di kalangan penduduk strata, ramai di antaranya sudah menghadapi masalah kenderaan terbiar yang menghalang tempat letak kereta pelawat, menyekat jalan akses, atau merosakkan ruang berkongsi.

Walau bagaimanapun, pembacaan teliti terhadap kerangka undang-undang yang mengawal pembangunan strata menunjukkan bahawa kedudukannya mungkin lebih kompleks daripada yang dinyatakan. Perundangan sedia ada — khususnya Akta Pengurusan Strata 2013 (SMA), bersama Peraturan Pengurusan Strata (Penyelenggaraan dan Pengurusan) 2015 (SMReg) dan statut berkaitan lain — sudah menyediakan mekanisme untuk menangani situasi sebegini.

Tanggungjawab statutori badan pengurusan

Akta Pengurusan Strata 2013 diwujudkan untuk memastikan penyelenggaraan dan pengurusan bangunan serta harta bersama dalam pembangunan strata dilaksanakan dengan baik. Akta ini menetapkan badan pengurusan statutori yang bertanggungjawab mengurus pentadbiran harian hartanah ini.

Sebelum penerbitan hak milik strata, JMB bertanggungjawab mengurus pembangunan. Setelah hak milik strata dikeluarkan dan perbadanan pengurusan ditubuhkan, tanggungjawab ini dipindahkan kepada MC.

Di bawah Seksyen 21(1)(a) SMA, JMB mesti “menyelenggara dan mengurus bangunan atau tanah yang dimaksudkan untuk dibahagikan kepada petak dan harta bersama dengan baik”.

Begitu juga, Seksyen 59(2) Akta mengenakan tanggungjawab yang serupa ke atas MC setelah ia ditubuhkan.

Tanggungjawab statutori ini merangkumi semua kawasan yang ditetapkan sebagai harta bersama dalam skim strata, termasuk tempat letak kereta pelawat, jalan akses dalaman, laluan memandu, kawasan pemunggahan dan kemudahan bersama lain. Badan pengurusan dijangka memastikan kawasan ini diselenggara dengan baik dan penggunaannya tidak mengganggu hak dan keselamatan penduduk lain.

Peraturan penggunaan harta bersama

Peraturan Pengurusan Strata (Penyelenggaraan dan Pengurusan) 2015 menyediakan panduan lanjut mengenai penggunaan harta bersama.

Jadual Ketiga SMReg menetapkan peraturan yang terpakai ke atas pembangunan strata melainkan diubah oleh perbadanan pengurusan dengan kelulusan Pesuruhjaya Bangunan.

Antara lain, peraturan ini melarang pemilik petak atau penyewa:

• Menghalang harta bersama;

• Menyebabkan gangguan atau bahaya;

• Menggunakan kawasan bersama dengan cara yang mengganggu penggunaan sah dan keselesaan penduduk lain.
  

Kenderaan yang ditinggalkan dalam tempoh lama di tempat letak kereta pelawat, laluan kecemasan atau kawasan berkongsi lain boleh dianggap sebagai halangan atau gangguan mengikut peraturan ini. Badan pengurusan bertanggungjawab menguatkuasakan peraturan tersebut dan mengambil langkah munasabah untuk memulihkan penggunaan kawasan terjejas.

Jika badan pengurusan gagal menangani halangan atau bahaya berterusan, timbul persoalan sama ada ia memenuhi tanggungjawab statutori di bawah SMA.

Pengawasan oleh Pesuruhjaya Bangunan

Walaupun badan pengurusan bertanggungjawab ke atas pentadbiran harian, SMA juga menyediakan struktur pengawasan melalui Pesuruhjaya Bangunan (COB).

COB dilantik dalam majlis tempatan dan bertugas mengawasi pelaksanaan SMA dalam bidang kuasanya.

Kuasa COB termasuk:

• Menyiasat aduan berkaitan pengurusan strata;

• Mengarah JMB atau MC melaksanakan tanggungjawab statutori;

• Mengambil tindakan kompaun bagi sesetengah kesalahan;

• Memulakan tindakan penguatkuasaan jika berlaku pelanggaran Akta atau peraturan.

Penduduk yang mendapati badan pengurusan gagal menangani isu pada harta bersama — termasuk kenderaan terbiar yang menghalang atau menimbulkan gangguan — boleh membuat aduan kepada COB.

Kerana COB beroperasi dalam struktur kerajaan tempatan, mekanisme ini menunjukkan pengurusan strata sudah melibatkan pengawasan peraturan awam.

Kuasa berterusan undang-undang majlis perbandaran

Pembangunan strata, walaupun dimiliki secara persendirian, tidak terlepas sepenuhnya daripada undang-undang awam.

Majlis tempatan masih mempunyai kuasa di bawah pelbagai statut berkaitan kesihatan awam, pengurusan alam sekitar dan kawalan gangguan.

Seksyen 72 Akta Kerajaan Tempatan 1976 membenarkan majlis tempatan mengambil langkah munasabah untuk mencegah atau membetulkan keadaan yang berisiko membahayakan kesihatan atau menimbulkan gangguan.

Kenderaan terbiar boleh termasuk dalam kategori ini jika ia:

• Menghalang laluan kecemasan atau lorong kebakaran;

• Merosot dan menumpahkan cecair yang berisiko terhadap alam sekitar;

• Mengumpul sisa atau menjadi tempat pembiakan perosak;

• Menimbulkan bahaya keselamatan di kawasan berkongsi.
  

Akta Kerajaan Tempatan tidak mengehadkan kuasa ini hanya kepada jalan awam, dan SMA tidak membebaskan pembangunan strata daripada tanggungjawab majlis tempatan.

Menguatkuasakan hak penduduk

Jika kenderaan terbiar menjadi isu berterusan, penduduk mempunyai beberapa mekanisme:

• Memaklumkan JMB atau MC dan meminta penguatkuasaan peraturan harta bersama;

• Mengadu kepada COB untuk tindakan penyiasatan dan arahan pematuhan;

• Membawa pertikaian ke Tribunal Pengurusan Strata.

Di bawah Seksyen 120 SMA, keputusan Tribunal dianggap sebagai perintah mahkamah dan boleh dikuatkuasakan.

Cadangan pindaan undang-undang

Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan sedang mempertimbangkan pindaan Akta Pengangkutan Jalan 1987 untuk meningkatkan kuasa penguatkuasaan ke atas kenderaan terbiar.

Langkah ini bertujuan memperjelas prosedur pentadbiran dan menyediakan mekanisme tambahan, tetapi tidak bermakna tiada rangka undang-undang sedia ada.

Kesimpulan

Pengurusan kenderaan terbiar dalam pembangunan strata melibatkan pelbagai undang-undang yang bertindih.

SMA menetapkan tanggungjawab jelas kepada badan pengurusan, COB menyediakan pengawasan, dan undang-undang majlis tempatan masih membenarkan tindakan bagi keselamatan, kesihatan dan kebajikan awam.

Kesemua mekanisme ini membolehkan penduduk menangani isu kenderaan terbiar walaupun badan pengurusan tidak bertindak.

Artikel ini ditulis bersama oleh Datuk Chang Kim Loong, Setiausaha Agung Kehormat Persatuan Pembeli Rumah Negara (HBA), dan Koh Kean Kang, Penasihat Undang-undang HBA serta peguam berdaftar.

HBA adalah pertubuhan sukarela, bukan kerajaan dan bukan berasaskan keuntungan, dikendalikan sepenuhnya oleh sukarelawan.

Kredit: Edgeprop.my – Diterbitkan 9 Mac 2026 – Datuk Chang Kim Loong & Koh Kean Kang - Diterjemah oleh ChatGPT