Pakar gesa manfaat tempatan lebih besar daripada pertumbuhan pusat data
KUALA LUMPUR (14 Sept): Perkembangan pusat data di Malaysia tidak seharusnya dinilai berdasarkan kapasiti yang ditambah semata-mata, tetapi juga berdasarkan keupayaan tempatan, perniagaan dan rantaian bekalan yang dibangunkan seiring dengan pelaburan tersebut, kata peserta industri pada Data Centre Nexus (DCN) 2026 pada Isnin (14 Sept).
Persidangan yang dianjurkan oleh Lembaga Pembangunan Pelaburan Malaysia (Mida) di Hilton Kuala Lumpur itu bertemakan “Advancing AI-Driven Digital Infrastructure and Sustainable Ecosystems”.
Acara tersebut memberi tumpuan kepada peluang ekonomi dan permintaan sumber yang terhasil daripada sektor pusat data negara yang semakin berkembang, termasuk tenaga boleh diperbaharui, grid dan infrastruktur perindustrian, teknologi penyejukan serta penyertaan tempatan dalam rantaian bekalan.
Pengerusi Mida Tengku Datuk Seri Zafrul Tengku Abdul Aziz berkata keutamaan adalah untuk memastikan pelaburan pusat data menghasilkan manfaat berkekalan kepada ekonomi Malaysia secara lebih meluas.
“Di sebalik angka utama yang sering menjadi tajuk utama, Mida terus mengemukakan satu persoalan: bagaimana kita boleh menukar pelaburan ini kepada nilai yang berkekalan dan nyata untuk ekonomi Malaysia secara lebih meluas?” katanya dalam ucapan makan tengah hari.
“Pada akhirnya, kejayaan tidak akan diukur berdasarkan saiz pelaburan yang kita berjaya tarik, tetapi berdasarkan nilai yang kita bina di sekelilingnya: perniagaan Malaysia yang lebih kukuh, keupayaan tempatan yang lebih mendalam dan peluang sebenar untuk rakyat kita.”
Malaysia merekodkan RM385.7 bilion dalam pelaburan berkaitan pusat data dari 2021 hingga separuh pertama 2026, menurut Mida. Agensi itu berkata pengendali dan pelabur global termasuk AWS, Microsoft, Google, Bridge Data Centres, DayOne, AirTrunk dan Vantage Data Centres telah menubuhkan atau mengembangkan kehadiran mereka di Malaysia, khususnya di Greater Kuala Lumpur dan Johor.
Zafrul berkata menarik modal hanyalah langkah pertama. Tugas seterusnya, katanya, adalah membangunkan industri yang mampan dan mewujudkan pekerjaan bernilai tinggi serta peluang komersial untuk perusahaan kecil dan sederhana (PKS) Malaysia.
Beliau berkata pusat data seharusnya mewujudkan limpahan manfaat kepada syarikat Malaysia dalam bidang pembinaan, kejuruteraan, operasi teknologi, pengurusan fasiliti, integrasi sistem dan rantaian bekalan awan.
Beliau turut memberikan contoh di Finland dan Denmark, di mana pusat data menggunakan semula infrastruktur sedia ada dan membekalkan lebihan haba kepada komuniti berhampiran, sambil berkata Malaysia harus memastikan kecekapan penggunaan sumber berkembang seiring dengan peningkatan kapasiti.
“Ini bukan projek amal. Ia membuktikan bahawa prinsip ekonomi kitaran dan kapasiti boleh berkembang bersama,” katanya.
Penyertaan tempatan lebih besar
Dalam satu sesi panel mengenai penyelesaian hijau bagi operasi pusat data yang mampan, pengarah urusan Gading Kencana Sdn Bhd Datuk Dr Guntor Tobeng berkata Malaysia perlu menggalakkan penyertaan lebih besar syarikat tempatan di seluruh rantaian nilai tenaga boleh diperbaharui dan infrastruktur.
Beliau berkata, Malaysia tidak seharusnya mengehadkan peranannya kepada penyediaan tanah, elektrik dan air semata-mata, sebaliknya perlu membina keupayaan dalam teknologi, kejuruteraan dan perkhidmatan bernilai lebih tinggi yang berkaitan dengan sektor tersebut.
Guntor mengenal pasti peluang untuk syarikat Malaysia dalam pembangunan tenaga boleh diperbaharui, kejuruteraan, perolehan dan pembinaan (EPC), penyimpanan tenaga bateri, sistem pengurusan tenaga, perundingan kejuruteraan serta operasi dan penyelenggaraan.
Beliau berkata pengendali hiperskala boleh membantu membina keupayaan tempatan dengan melibatkan syarikat Malaysia lebih awal dalam pembangunan projek, berkongsi keperluan teknikal dan membangunkan piawaian bersama industri tempatan.
Tambah beliau, syarikat tempatan perlu diberikan peluang untuk membangunkan keupayaan mereka secara berperingkat, dan bukannya dijangka memenuhi keperluan teknikal tertinggi serta-merta.
Zafrul berkata pembangunan kapasiti juga boleh merangkumi pembangunan bakat, sambil merujuk kepada program re/Start Amazon Web Services sebagai contoh model yang telah melatih individu untuk kerjaya dalam bidang pusat data dan awan di negara termasuk Ireland dan Singapura.
“Malaysia mempunyai bakat. Kini kita perlu memastikan saluran bakat yang tersedia sepadan dengan keperluan industri,” katanya.
Mida berkata program padanan perniagaan DCN 2026 melibatkan 14 syarikat pusat data dan 51 vendor tempatan, berbanding lapan syarikat pusat data dan 17 syarikat rantaian bekalan pada acara sulung pada 2025.
Keselamatan tenaga kekal penting
Panel tersebut turut meneliti implikasi keperluan elektrik pusat data terhadap sistem tenaga nasional.
Ketua tenaga dan alam sekitar Princeton Digital Group, Michael Martin, berkata pengendali perlu memastikan kos membangunkan infrastruktur sokongan tidak ditanggung oleh pengguna biasa.
Beliau berkata tenaga solar sahaja sukar untuk dijadikan penyelesaian kuasa penuh bagi pusat data berskala besar, mengambil kira keluasan tanah dan penyimpanan bateri yang diperlukan untuk menyediakan bekalan berterusan.
Sebaliknya, katanya, infrastruktur yang dibangunkan bagi menyokong pusat data juga harus menyumbang kepada sistem elektrik yang lebih luas, bukannya hanya berkhidmat kepada kemudahan individu.
Martin turut menyebut tenaga geoterma maju sebagai salah satu komponen berpotensi dalam campuran tenaga Malaysia pada masa hadapan.
Guntor berkata tenaga solar boleh menjadi asas kepada bekalan tenaga boleh diperbaharui untuk pusat data, disokong oleh penyimpanan bateri, sumber penjanaan lain serta grid nasional.
Pengarah operasi Northern Solar Holdings Bhd Wong Sang Sing berkata kemudahan hiperskala memerlukan bekalan elektrik berterusan dan tumpuan perlu diberikan kepada portfolio tenaga bersepadu yang merangkumi penjanaan tenaga boleh diperbaharui, penyimpanan tenaga serta infrastruktur grid.
Isu ini dijangka menjadi semakin penting apabila permintaan elektrik pusat data Malaysia diunjurkan melebihi 5,000MW menjelang 2035, menurut Mida.
Agensi itu berkata kerajaan telah memperkukuh keperluan kelestarian melalui metrik kecekapan penggunaan tenaga dan air, di samping inisiatif tenaga boleh diperbaharui.
AI meningkatkan keperluan penyejukan
Beban kerja kecerdasan buatan (AI) juga mengubah keperluan teknikal pusat data.
Ketua kejuruteraan dan reka bentuk penyelesaian Asia Pasifik Digital Realty, Wayne Heywood, berkata ketumpatan kuasa rak telah meningkat daripada kira-kira 5kW hingga 10kW sebelum ini kepada setinggi 70kW hingga 107kW.
Ketumpatan kuasa rak merujuk kepada jumlah elektrik yang digunakan oleh peralatan IT dalam sesebuah kabinet pelayan.
Heywood berkata peningkatan tersebut meningkatkan keperluan kuasa, haba dan air serta mempercepatkan perubahan dalam teknologi penyejukan. Beliau menjangkakan penyejukan cecair terus ke cip akan menjadi kaedah penyejukan utama dalam tempoh lima hingga tujuh tahun akan datang.
Katanya, iklim tropika Malaysia menambah cabaran termasuk kelembapan dan pemeluwapan, yang memerlukan sistem penyejukan disesuaikan dengan keadaan tempatan.
Heywood berkata tiada penyelesaian penyejukan yang sesuai untuk semua keadaan kerana keperluan pelanggan berbeza mengikut ketumpatan kuasa. Beliau menggesa kerjasama antara pengendali, penyedia teknologi dan agensi kerajaan bagi membangunkan piawaian yang bersesuaian serta meningkatkan kecekapan.
Wong berkata pusat data mampan perlu direka bentuk sebagai sistem tenaga bersepadu sejak awal, dengan merangkumi kecekapan, sumber tenaga boleh diperbaharui, penyimpanan tenaga, infrastruktur grid dan prestasi sepanjang kitar hayat.
Katanya, penyimpanan bateri tidak seharusnya dilihat semata-mata sebagai ciri alam sekitar, sosial dan tadbir urus (ESG), sebaliknya perlu direka sebagai sebahagian daripada sistem yang lebih luas yang melibatkan pencawang, gear suis, bekalan kuasa tanpa gangguan, penjana sandaran, sistem perlindungan, keselamatan kebakaran serta prosedur operasi.
Dalam panel bertajuk “Strengthening Malaysia’s Connectivity and Network Ecosystem”, naib presiden dan ketua negara Malaysia AirTrunk, Pei Jet Lim, berkata tanggungjawab membangunkan industri pusat data yang mampan melangkaui pihak pengendali.
“Setiap pihak berkepentingan, bukan hanya pengendali, mempunyai tanggungjawab terhadap ekosistem ini. Saya berharap menjelang 2030, kita akan melihat persekitaran yang benar-benar mampan, disokong oleh sumber air, grid elektrik dan semua pihak berkepentingan yang lain,” katanya.
Kredit: Edgeprop.my - Diterbitkan pada 15 Sept 2026 - Myia S Nair / EdgeProp.my - Diterjemah oleh ChatGPT
Komen