Arkitek Masa Depan: Membina Generasi Bakat Semikonduktor Malaysia Seterusnya
Momentum pelaburan Malaysia kekal kukuh pada suku pertama 2026, dengan pelaburan yang diluluskan berjumlah RM92.8 bilion dijangka mewujudkan lebih 50,000 pekerjaan baharu di seluruh negara. Sektor pembuatan menyumbang RM24.1 bilion daripada jumlah pelaburan yang diluluskan itu, dengan industri elektrik dan elektronik (E&E) menerajui sebanyak RM6.0 bilion.
Namun, di sebalik angka pelaburan tersebut terdapat satu kisah yang lebih penting — peningkatan permintaan terhadap jurutera berkemahiran tinggi, pereka bentuk litar bersepadu (IC) dan tenaga kerja pembuatan termaju dari Malaysia.
Bagi Ketua Pegawai Eksekutif Lembaga Pembangunan Pelaburan Malaysia (Mida), Datuk Sikh Shamsul Ibrahim Sikh Abdul Majid, ukuran kejayaan turut berubah seiring dengan peralihan ini.
“Ukuran sebenar kejayaan bukan sekadar jumlah modal yang berjaya kita tarik, tetapi yang lebih penting ialah peluang yang diwujudkan, keupayaan yang dibina dan nilai yang dijana untuk negara. Setiap peranan kejuruteraan bernilai tinggi mewakili pemindahan pengetahuan, pembangunan kemahiran dan pembinaan kapasiti jangka panjang untuk Malaysia,” katanya.
Perkara ini mencerminkan transformasi perindustrian Malaysia yang lebih luas — daripada mengukur kejayaan berdasarkan aliran masuk pelaburan kepada mengukur kejayaan berdasarkan bakat dan inovasi yang dihasilkan melalui pelaburan tersebut.
Perubahan di lapangan
Peralihan itu sudah dapat dilihat di lapangan.
Transformasi tersebut sedang berlaku di GreatAsic Technology Sdn Bhd, di mana jurutera Malaysia mereka bentuk litar bersepadu (IC) yang akan menggerakkan kecerdasan buatan (AI), kenderaan elektrik (EV) dan teknologi digital generasi akan datang. Bagi ramai graduan baharu, ini bukan sekadar pekerjaan pertama — ia merupakan peluang untuk menyumbang kepada antara teknologi paling maju di dunia sejak awal kerjaya mereka.
Seramai 80 jurutera Malaysia, termasuk graduan baharu, pengamal di peringkat awal kerjaya dan profesional berpengalaman, baru-baru ini menyertai operasi reka bentuk IC bahagian hadapan GreatAsic. Pengambilan ini menempatkan mereka dalam salah satu segmen paling maju dalam industri semikonduktor. Walaupun jumlah tersebut mungkin kelihatan kecil, ia mencerminkan peralihan Malaysia yang semakin berkembang ke arah aktiviti semikonduktor bernilai lebih tinggi yang berteraskan reka bentuk, kejuruteraan dan inovasi.
Daripada bilik kuliah kepada peranan reka bentuk litar
Bagi Alia Abu Hassan, 25, dari Sungai Petani, Kedah, seorang graduan baharu yang kini bekerja sebagai jurutera reka bentuk fizikal junior di GreatAsic, peralihan ini merupakan titik permulaan profesional serta satu pencapaian peribadi.
“Reka bentuk IC memberikan peluang kepada graduan baharu untuk bekerja dalam peranan yang mempunyai nilai lebih tinggi. Pada masa yang sama, ia membolehkan saya menyokong keluarga dengan cara yang bermakna. Ia bukan sekadar mengenai gaji, tetapi mengenai tanggungjawab dan peluang untuk menjalankan kerja teknikal sebenar pada peringkat awal kerjaya saya,” katanya.
Pengalaman Alia mencerminkan peralihan Malaysia ke arah kerja kejuruteraan bernilai lebih tinggi, di mana jurutera muda semakin terlibat dalam reka bentuk IC berbanding pembuatan bahagian belakang secara tradisional.
Malaysia telah lama diiktiraf kerana kekuatannya dalam pemasangan, pengujian dan pembungkusan semikonduktor. Kini, industri tersebut secara beransur-ansur bergerak ke bahagian huluan kepada reka bentuk dan kejuruteraan IC bahagian hadapan, iaitu tempat harta intelek, seni bina cip dan inovasi dihasilkan.
Bagi jurutera kanan Jeff Khoo, 49, yang menyertai GreatAsic sebagai jurutera reka bentuk fizikal prinsipal selepas lebih dua dekad dalam industri, termasuk memegang peranan teknikal dan pengurusan di syarikat semikonduktor global, langkah ini merupakan peralihan yang disengajakan ke dalam persekitaran reka bentuk yang lebih khusus.
“Walaupun selepas bertahun-tahun, sentiasa ada sesuatu yang baharu untuk dipelajari. Industri ini berkembang dengan pantas.
Untuk kekal relevan, kita perlu terus menyesuaikan diri dan memperdalam keupayaan teknikal, serta memanfaatkan setiap peluang yang ada,” katanya.
Alia dan Khoo bersama-sama mewakili dua generasi jurutera Malaysia yang menyumbang kepada industri semikonduktor yang lebih canggih dan dipacu inovasi.
Prospek dasar bagi industri semikonduktor
Sektor semikonduktor Malaysia sedang memasuki fasa baharu yang dibentuk oleh Pelan Induk Perindustrian Baharu (NIMP) 2030 dan Strategi Semikonduktor Nasional (NSS). Penekanan kini semakin diberikan kepada pembinaan keupayaan domestik, khususnya dalam pembangunan bakat, penyerapan teknologi dan penyertaan dalam segmen bernilai lebih tinggi dalam rantaian bekalan global.
Perkara ini berlaku ketika industri semikonduktor global diunjurkan melepasi jualan tahunan US$1 trilion (kira-kira RM4.094 trilion) menjelang 2026, didorong oleh permintaan daripada AI, EV, pengkomputeran awan dan sistem pengkomputeran termaju. Namun, persaingan tidak lagi ditentukan semata-mata oleh skala atau kos. Ia semakin dipengaruhi oleh lokasi penciptaan nilai dalam rantaian bekalan serta sama ada sesebuah negara mempunyai bakat untuk merebut nilai tersebut.
Dalam konteks ini, fokus dasar Malaysia telah berkembang daripada sekadar menarik pelaburan kepada memastikan pelaburan tersebut menghasilkan keupayaan yang berkekalan dalam negara.
Membina nilai melalui kerjasama industri
Kerjasama antara syarikat tempatan milik Malaysia, GreatAsic dan Xenith Technology Malaysia Sdn Bhd, unit Malaysia bagi Xenith Technology yang berpangkalan di China, menunjukkan bagaimana strategi nasional diterjemahkan kepada kerjasama industri sebenar. Melalui perkongsian ini, GreatAsic telah memperluaskan keupayaan reka bentuk IC bahagian hadapannya untuk aplikasi AI dan EV, sekali gus mengukuhkan skop teknikal serta asas kejuruteraannya di Malaysia.
Kerjasama itu juga dijangka menyokong pengembangan berperingkat ke dalam segmen teknologi automotif yang sedang muncul, termasuk sistem bantuan pemanduan termaju (ADAS), sekali gus meletakkan syarikat tersebut dalam aplikasi semikonduktor peringkat sistem yang mempunyai nilai lebih tinggi.
Inisiatif ini difasilitasi melalui peranan Mida dalam mengukuhkan hubungan industri dan menyelaraskan rakan ekosistem merentasi rantaian nilai semikonduktor.
Pembangunan bakat merentasi ekosistem
Pembangunan bakat semikonduktor memerlukan kerjasama rapat antara industri, universiti dan institusi latihan. Sebagai anggota NSS Base Camp, Mida bekerjasama dengan rakan ekosistem untuk menyelaraskan pendidikan dan latihan dengan keperluan industri.
Dalam menyokong objektif ini, Mida bekerjasama rapat dengan Kementerian Pendidikan Tinggi (Mohe), termasuk Rangkaian Universiti Teknikal Malaysia (MTUN), yang terdiri daripada Universiti Malaysia Perlis (UniMAP), Universiti Teknikal Malaysia Melaka (UTeM), Universiti Tun Hussein Onn Malaysia (UTHM) dan Universiti Malaysia Pahang Al-Sultan Abdullah (UMPSA). Institusi-institusi ini memberi penekanan yang kukuh terhadap pendidikan dan latihan teknikal serta vokasional (TVET), bagi memastikan penjajaran yang kukuh dengan keperluan industri yang semakin berkembang dalam bidang elektronik termaju dan reka bentuk semikonduktor.
Usaha ini dilengkapi dengan universiti yang memperluaskan keupayaan khusus dalam bidang semikonduktor. Di Universiti Teknologi MARA (UiTM), pelaburan dalam makmal semikonduktor, penambahbaikan kurikulum dan program yang merangkumi kejuruteraan E&E, fizik industri serta mekatronik sedang mengukuhkan saluran bakat yang bersedia untuk industri dalam bidang seperti reka bentuk IC, fabrikasi semikonduktor, pengujian dan pembungkusan, sistem terbenam serta automasi proses.
Pada masa yang sama, Inkubator Penyelidikan dan Industri Bersepadu (MRI3) Mohe, yang diterajui Universiti Sains Malaysia (USM), menyediakan projek industri berstruktur dan pendedahan kepada tempat kerja kepada pelajar bagi mengukuhkan kebolehpasaran graduan serta menyelaraskan latihan universiti dengan lebih baik dengan keperluan industri.
Di luar universiti, institusi TVET, termasuk yang berada di bawah MARA dan Jabatan Tenaga Manusia (JTM), sedang mengukuhkan kesediaan tenaga kerja merentasi pelbagai tahap kemahiran. Bersama rakan ekosistem seperti BEYOND4, kerjasama ini memperluaskan akses kepada pendidikan sains, teknologi, kejuruteraan dan matematik (STEM), menyokong bakat Bumiputera serta memupuk keupayaan teknikal dan keusahawanan berteraskan inovasi merentasi ekosistem semikonduktor.
Secara keseluruhannya, inisiatif-inisiatif ini sedang membentuk ekosistem yang lebih bersepadu, di mana tarikan pelaburan, pendidikan dan pembangunan tenaga kerja semakin saling berkait. Mida kekal komited untuk memperkukuh hubungan antara syarikat serta institusi awam, bagi memastikan aliran pelaburan disokong oleh kesediaan bakat dan keupayaan industri.
Lebih daripada pekerjaan: perubahan dalam penciptaan nilai
Ketika Malaysia memperdalam penyertaannya dalam sektor semikonduktor, definisi kejayaan perindustrian turut berubah. Kelulusan pelaburan kekal sebagai petunjuk kejayaan yang penting, namun perhatian yang semakin besar kini diberikan kepada hasil sebenar yang disampaikan oleh pelaburan tersebut — kemahiran, pemindahan teknologi dan aktiviti ekonomi bernilai lebih tinggi.
Perkara ini amat relevan ketika permintaan global terhadap semikonduktor meningkat dalam bidang AI, elektronik automotif dan sistem pengkomputeran termaju. Cabaran Malaysia bukan lagi sekadar untuk memasuki industri tersebut, tetapi untuk terus berkembang di dalamnya. Kemunculan keupayaan reka bentuk IC, yang disokong oleh kerjasama industri dan penjajaran ekosistem, menunjukkan bahawa peralihan ini sudah pun bermula.
Bakat kejuruteraan sebagai faktor daya saing
Kedudukan jangka panjang Malaysia dalam industri semikonduktor bukan sahaja bergantung kepada infrastruktur atau kelebihan geografi, tetapi juga kepada pembangunan berterusan bakat kejuruteraan yang mampu menyumbang kepada reka bentuk dan inovasi. Dalam konteks ini, bakat semakin menjadi penentu utama daya saing, bukannya sekadar input sokongan.
Peralihan ini turut mengubah cara industri melihat pelaburan jangka panjang. Semakin banyak syarikat melihat melangkaui teknologi dan kemudahan kepada kualiti bakat kejuruteraan yang boleh mereka bangunkan dan kekalkan.
Menurut pengasas dan Ketua Pegawai Eksekutif GreatAsic, Ong Chin Hu:
“Teknologi boleh diperoleh, tetapi bakat mesti dipupuk. Malaysia sudah memiliki asas kejuruteraan yang kukuh. Tanggungjawab kami sebagai pemain industri adalah untuk mewujudkan peluang yang membolehkan bakat tempatan berkembang, berinovasi dan menyumbang pada tahap tertinggi dalam reka bentuk semikonduktor. Membina keupayaan Malaysia hari ini merupakan pelaburan terhadap kerelevanan dan daya saing negara untuk beberapa dekad akan datang.”
Ketika rantaian bekalan global terus berkembang dan semikonduktor menjadi semakin penting dalam era AI, negara yang mampu membina, menarik dan mengekalkan jurutera berkualiti tinggi secara konsisten berkemungkinan dapat mengukuhkan kedudukan mereka dalam rantaian nilai.
Di GreatAsic, 80 jurutera tersebut mewakili lebih daripada sekadar statistik tenaga kerja. Mereka mencerminkan asas keupayaan yang sedang muncul, di mana hala tuju dasar dan amalan teknikal bertemu.
Haluan semikonduktor Malaysia ke hadapan
Perjalanan semikonduktor Malaysia sedang memasuki bab baharu. Walaupun menarik pelaburan berkualiti kekal penting, kejayaan jangka panjang negara semakin bergantung kepada keupayaannya untuk membangunkan bakat kejuruteraan bertaraf dunia, mengukuhkan keupayaan tempatan dan mewujudkan peluang bernilai lebih tinggi untuk rakyat Malaysia.
Kemajuan tersebut sudah dapat dilihat — melalui kerjasama industri, universiti dan syarikat seperti GreatAsic, di mana jurutera Malaysia menyumbang kepada reka bentuk semikonduktor termaju.
Apabila dasar, industri dan bakat terus bergabung, Malaysia bukan sekadar mengambil bahagian dalam rantaian nilai semikonduktor global — negara ini secara beransur-ansur sedang bergerak ke peringkat yang lebih tinggi dalam rantaian tersebut.
Kredit: Edgeprop.my - Diterbitkan pada 24 Ogos 2026 - Malaysian Investment Development Authority - Diterjemah oleh ChatGPT
Komen